Seçim yasakları ve sosyal medya: nelere dikkat edilmeli?

Kısa cevap: Türkiye’de seçim propagandasının süresi ve sınırları 298 sayılı Kanun’a ve YSK’nın her seçim için yayımladığı kararlara göre belirlenir. Son seçimlerde vatandaşların telefonlarına ve e-posta adreslerine propaganda mesajı gönderilmesi yasaklandı, internet sitesi açarak propaganda yapılmasına izin verildi, oy verme gününden önceki on günde anket ve tahmin yayını yasaklandı ve propaganda serbestliği oy verme gününden önceki günün saat 18.00’inde sona erdi.

Hangi kurallar geçerli?

Yerel ve genel seçimlerde temel düzenleme, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’dur. Yüksek Seçim Kurulu (YSK) her seçim için takvimi ve propaganda döneminin usul ve esaslarını ayrı kararlarla belirler. Bu nedenle bir önceki seçimin kuralları bir sonraki seçimde aynen geçerli olmayabilir. Kampanya planını yaparken önce o seçime ait güncel YSK kararını okuyun.

Oda, borsa, dernek ve sendika seçimleri ise kendi mevzuatlarına bağlıdır; 298 sayılı Kanun’un propaganda hükümleri bu seçimlerde doğrudan uygulanmaz. Bu seçimlerde de odanın ya da kurumun duyurularını ve hukuk danışmanının görüşünü esas alın.

Propaganda dönemi ne zaman başlar ve biter?

Son seçimlerde propaganda serbestliği ve bazı seçim yasakları oy verme gününden önceki on günlük dönemde başladı. 14 Mayıs 2023 seçimlerinde bu dönem 4 Mayıs’ta başladı ve 13 Mayıs Cumartesi saat 18.00’de sona erdi. 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde propaganda serbestliği 30 Mart Cumartesi saat 18.00’de sona erdi. Bu saatten sonra yeni propaganda içeriği yayınlanmaması için zamanlanmış gönderiler önceden kontrol edilmelidir.

Son on günde neler yasaklanıyor?

Basında yer alan YSK kararlarına göre son seçimlerde oy verme gününden önceki on günlük sürede şu konular yasak kapsamındaydı:

• Bir partinin ya da adayın lehine veya aleyhine olabilecek anket, tahmin ve “mini referandum” türü yayınlar
• Bakan ve milletvekillerinin seçim gezilerinde resmî araç kullanması ve resmî karşılama, tören ya da ziyafet düzenlenmesi
• Kamu görevlilerinin bakan, milletvekili ya da aday seçim gezilerine katılması

Sosyal medyada kampanya hesabından yapılan “anket” paylaşımları da bu açıdan değerlendirilmelidir. Hesabınızda bir oylama ya da tahmin içeriği yayınlamadan önce hukuk danışmanınıza sorun.

İnternet ve sosyal medya için ne söylüyor?

YSK’nın 2023 seçimlerine ait propaganda kararında, siyasi partilerin ve bağımsız adayların yurt içinde basılı ilan vererek ya da internet sitesi açarak sözlü, yazılı veya görüntülü propaganda yapabileceği belirtildi. Aynı kararda vatandaşların elektronik posta adreslerine ve sabit ya da mobil telefonlarına sesli, görüntülü veya yazılı propaganda mesajı gönderilmesi yasaklandı; siyasi partilerin kendi üyelerine mesaj göndermesi ise serbest bırakıldı. Bu kurallar 2024 yerel seçimlerinde de basına aynı şekilde yansıdı.

Kararlarda sosyal medya platformları ayrıca adıyla düzenlenmiyor. Bu, sosyal medyada her şeyin serbest olduğu anlamına gelmez: propaganda süresi, yasak saatler, anket yasağı ve içerik sınırlamaları sosyal medya paylaşımları için de dikkate alınmalıdır. Belirsiz kalan her konuda güncel YSK kararını ve hukuk danışmanınızın görüşünü esas alın.

Toplu mesaj ve WhatsApp grupları

Vatandaşların telefonlarına propaganda mesajı gönderme yasağı, toplu SMS ve sesli arama kampanyalarını doğrudan ilgilendirir. WhatsApp ve benzeri uygulamalarla kişilere toplu mesaj gönderimi de bu yasakla birlikte değerlendirilmelidir. Kişisel verilerin korunması mevzuatı da telefon numarası ve e-posta adreslerinin kullanımını sınırlar. Kampanya ekibi telefon listeleri kullanmayı planlıyorsa önce hukuki değerlendirme yapılmalıdır.

Görsellerde bayrak, dinî ifade ve kamu kurumları

YSK’nın 2023 kararında propaganda malzemesinde Türk bayrağı ve dinî ifadelerin kullanılmaması istendi; kamu kurumlarının ve kamu yararına çalışan derneklerin seçmeni etkileyecek faaliyetleri de yasaklandı. Sosyal medya görselleri ve videolar da propaganda malzemesidir. Kamu binalarında, okullarda ve üniversite kampüslerinde çekilen görüntüler için ayrıca dikkatli olun; kararda üniversite kampüslerinde propaganda yapılamayacağı belirtildi.

Hediye, çekiliş ve ücretli tanıtım

Kararlarda eşantiyon ve hediye dağıtımı sınırlandırıldı. Sosyal medyada çekiliş ya da hediye kampanyası düzenlemek bu kural açısından risklidir. Ücretli sosyal medya reklamları ise ayrıca platformların siyasi reklam kurallarına tabidir; birçok platformda kimlik doğrulama, reklamı verenin açıkça belirtilmesi ve reklam arşivi uygulanır. Reklam planı hem seçim kurallarına hem platform kurallarına göre yapılmalıdır.

Seçim günü

Seçim günü propaganda yapılmaz. Bu gün kampanya hesaplarında yeni propaganda içeriği yayınlamamak, zamanlanmış gönderileri iptal etmek ve yorumlarda tartışmaya girmemek en güvenli yoldur. Sandık yeri ve oy kullanma bilgisi gibi bilgilendirici içerikler önceden hazırlanmalı ve yayın zamanı kurallara göre belirlenmelidir.

Kampanya hesabı için pratik kontrol listesi

• O seçime ait YSK takvimini ve propaganda kararını okuyun
• Propaganda döneminin başlangıç ve bitiş saatini takvime işleyin
• Bitişten önce tüm zamanlanmış gönderileri kontrol edin
• Son on günde anket, tahmin ve oylama paylaşmayın
• Vatandaşlara toplu SMS, e-posta ve mesaj gönderimi yapmayın
• Görsellerde bayrak ve dinî ifade kullanımını kontrol edin
• Çekiliş ve hediye kampanyası düzenlemeyin
• Ücretli reklamlarda platformun siyasi reklam kurallarına uyun
• Belirsiz her içerik için hukuk danışmanınıza sorun

Kampanya hesaplarını nasıl yönettiğimizi seçim sosyal medya yönetimi sayfamızda anlattık. Bu hizmeti, işi veren aday ya da kuruluş adına ticari olarak sunarız; bir adayla çalışmamız onu desteklediğimiz anlamına gelmez.

Kaynaklar

Bilgiler 3 Kasım 2026 tarihinde aşağıdaki kaynaklardan kontrol edildi. Mevzuat ve Yüksek Seçim Kurulu kararları her seçimde değişebilir; uygulamadan önce güncel metni ve hukuk danışmanınızın görüşünü esas alın. Bu yazı hukuki görüş değildir.

• Yüksek Seçim Kurulu (ysk.gov.tr): seçim takvimleri ve kararlar
• 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun (mevzuat.gov.tr)
• bianet, 16 Mart 2023: “YSK, propaganda kurallarını açıkladı”
• Habertürk: “Propaganda serbestliği ve seçim yasakları başladı” (14 Mayıs 2023 seçimleri)
• Sözcü: “Seçime son 10 gün: yasaklar başladı” (31 Mart 2024 yerel seçimleri)