Drone çekimi öncesi kontrol listesi

Bu liste, drone çekimi yaptıracak fabrika, lojistik, inşaat ve OSB firmaları için hazırlandı. Yasal ayrıntı vermez; hangi konunun kim tarafından ve ne zaman kontrol edilmesi gerektiğini gösterir. Uçuş kuralları değişebildiği için güncel durum her çekimden önce Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nden (SHGM) kontrol edilmelidir.

1. Çekimin amacı ve kullanılacağı yer

Drone görüntüsünün ne için kullanılacağı, uçuş planının tamamını belirler. Tesisin genel görünümü için birkaç yüksek ve geniş açı yeterli olabilir. İnşaat ilerlemesini belgelemek için ise her dönem aynı noktadan ve aynı açıyla tekrarlanan çekim gerekir. Lojistik ve liman sahalarında araç ve yük hareketini göstermek için takip çekimleri planlanır. Amaç netleştiğinde gereken uçuş süresi, çekim saati ve kaç farklı noktadan kalkış yapılacağı da belirginleşir.

• Görüntü bir tanıtım filminin parçası mı olacak, yoksa tek başına mı kullanılacak?
• Hangi bina, alan ya da güzergâh mutlaka görünmeli?
• Görüntü web sitesinde, fuarda, sosyal medyada ya da bir raporda mı yer alacak?

2. Konum ve çevre analizi

Çekim yapılacak noktanın çevresi, uçuşun mümkün olup olmadığını ve nasıl planlanacağını etkiler. Harita üzerinde ve mümkünse yerinde şu unsurlara bakılır:

• Havaalanı, askerî alan, kamu binası ya da kritik tesis yakınlığı
• Yüksek gerilim hatları, bacalar, vinçler ve iletişim direkleri gibi engeller
• Yoğun trafikli yollar, otoyol ve demiryolu
• Komşu tesisler, konutlar ve insanların toplandığı alanlar

Bu unsurlar uçuşu kısıtlayabilir, ek izin gerektirebilir ya da kalkış noktasının değiştirilmesini zorunlu kılabilir.

3. Uçuş bölgesi, SHGM kuralları ve izin

İnsansız hava aracı uçuşlarına ilişkin kurallar SHGM tarafından belirlenir ve zaman zaman güncellenir. Bu nedenle önceki bir çekimde geçerli olan koşulun bugün de geçerli olduğu varsayılmamalıdır. Çekimden önce şu sorular güncel kaynaktan yanıtlanmalıdır:

• Konum hangi uçuş bölgesinde yer alıyor?
• Bu bölgede uçuş için izin ya da bildirim gerekiyor mu?
• Başvuruyu kim yapacak ve süreç ne kadar önceden başlatılmalı?
• Pilotun ve hava aracının kayıt, belge ve sigorta durumu güncel kurallara uygun mu?

Drone hizmeti alırken izin sürecinin kimin sorumluluğunda olduğunu teklif aşamasında yazılı olarak netleştirmeniz önerilir. Güncel kurallar ve başvuru yöntemi için SHGM’nin resmî duyuruları esas alınmalıdır.

4. Mülk sahibi ve OSB yönetimi onayı

Uçuş izni, çekim yapılacak alanın sahibinin onayı yerine geçmez. Organize sanayi bölgelerinde OSB yönetiminin kendi kuralları ve bildirim usulü olabilir. Kiracı olarak faaliyet gösterilen tesislerde bina sahibinin, ortak kullanım alanlarında ise komşu firmaların bilgilendirilmesi gerekebilir.

• OSB yönetimine çekim tarihi, saat aralığı ve ekip bilgisi iletilir
• Bina sahibinin ya da site yönetiminin onayı yazılı olarak alınır
• Komşu tesislerin kadraja girip girmeyeceği değerlendirilir

Onay yazışmalarının bir kopyasının çekim günü sahada bulunması önerilir. OSB güvenliği ya da tesis girişindeki görevliler uçuşu sorduğunda, belgenin hazır olması zaman kaybını önler.

5. Hava durumu ve yedek gün planı

Rüzgâr, yağış, sis ve alçak bulut; uçuş güvenliğini ve görüntü kalitesini doğrudan etkiler. Gökyüzü açık olsa bile yükseklerde rüzgâr yerdekinden farklı olabilir. Bu nedenle drone çekimi tek bir tarihe bağlanmamalıdır.

• Hava tahmini çekimden birkaç gün önce ve çekim sabahı yeniden kontrol edilir
• Asıl tarihin yanında bir yedek gün belirlenir
• Işık açısından sabah erken ve akşamüstü saatleri değerlendirilir
• Hava nedeniyle ertelemeye kimin, hangi saatte karar vereceği önceden belirlenir

6. Güvenlik alanı ve çalışanların bilgilendirilmesi

Uçuş sırasında kalkış ve iniş noktasının çevresi güvenli tutulur. Fabrika ve şantiyelerde forklift, vinç ve araç trafiği bulunduğu için bu alanın önceden belirlenmesi gerekir.

• Kalkış ve iniş noktası, insan ve araç trafiğinden uzak bir yerde seçilir
• Uçuş süresince bu alana girişi düzenleyecek bir firma yetkilisi atanır
• Çalışanlar uçuş tarihi ve saati hakkında önceden bilgilendirilir
• Tesisin İSG sorumlusu uçuş planından haberdar edilir

7. Kadraja girmeyecek alanlar ve gizlilik

Havadan çekimde kadraj geniştir; çatılar, açık depolama alanları, araç plakaları ve komşu parseller kolayca görüntüye girebilir. Gizli kalması gereken unsurlar çekim planında önceden işaretlenir:

• Açık alanda bekleyen müşteri ürünleri ve prototipler
• Güvenlik noktaları, kameralar ve giriş kontrol sistemleri
• Komşu tesisler ve konutlar
• Çalışanların ve ziyaretçilerin yüzleri ile araç plakaları

Kurguda bulanıklaştırma yapılabilir; ancak gizli alanın baştan kadraj dışında bırakılması daha temiz bir sonuç verir.

8. Teslim biçimi ve kullanım

Drone görüntüsünün nasıl teslim edileceği çekimden önce belirlenmelidir. Bu karar, uçuş sırasında kullanılacak kadrajları ve kamera hareketlerini de etkiler.

• Kurgulanmış kısa klip mi, tanıtım filminin içinde bir bölüm mü, yoksa seçilmiş ham görüntü mü teslim edilecek?
• Yatay (web sitesi, YouTube) ve dikey (sosyal medya) sürümler gerekiyor mu?
• Havadan fotoğraf da isteniyor mu?
• İnşaat takibi için çekimler hangi aralıkla tekrarlanacak ve nasıl arşivlenecek?

Çekim günü sabahı son kontrol

Hazırlık eksiksiz olsa bile çekim sabahı kısa bir son kontrol yapılır. Bu kontrol, sahadaki koşulların plandakiyle aynı olup olmadığını doğrular ve ekiple yapılan kısa bir toplantıyla tamamlanabilir.

• Güncel hava durumu ve sahadaki rüzgâr yeniden değerlendirilir
• Kalkış alanının boş ve güvenli olduğu yerinde görülür
• Firma yetkilisi ve İSG sorumlusu uçuş saatleri hakkında son kez bilgilendirilir
• Kadraja girmeyecek alanlar ekiple birlikte yeniden gözden geçirilir
• Planlanan çekim sırası, günün ışığına göre gerekirse güncellenir

Koşullardan biri uygun değilse uçuş yedek güne ya da günün başka bir saatine alınır. Bu kararın baştan tanımlanmış olması, çekim gününde belirsizlik yaşanmasını önler.

Yazdırılabilir kontrol listesi

Aşağıdaki tablo, çekim öncesindeki işleri sorumluya ve zamana göre özetler. Tabloyu yazdırıp proje dosyanıza ekleyebilirsiniz.

Tesisiniz ya da sahanız için havadan çekim planlıyorsanız drone çekimi sayfasında kapsamı ve teklif adımlarını bulabilirsiniz. Drone görüntüsü bir fabrika filminin parçası olacaksa fabrika tanıtım filmi sayfası da yol gösterir.